Aby nauka i zapamiętywanie informacji były trwałe, uczniowie i studenci powinni być zachęcani do przypominania sobie i stosowania swojej wiedzy — a nauka z gotowych i opracowanych historycznych arkuszy pytań jest bardzo dobrym narzędziem do osiągnięcia tego celu. Testowanie pamięci wymaga praktyki w odzyskiwaniu informacji (ang. Retrieval), które jest centralnym mechanizmem uczenia się. Wszyscy doświadczamy korzyści płynących z praktyki odzyskiwania informacji w naszym codziennym życiu.
Jeśli kiedykolwiek spędziłeś kilka dni w obcym mieście i nauczyłeś się poruszać bez GPS, wyobraźmy sobie, że wyglądało to mniej więcej tak:
Przeanalizowałeś mapę i wyruszyłeś. Z biegiem dni, krok po kroku, zacząłeś budować w głowie mentalny plan ulic i sklepów w pobliżu swojego hotelu, być może trasy autobusu lub tramwaju i to jak dotrzeć do swoich nowych ulubionych miejsc. Kiedy zboczyłeś z trasy, być może sprawdziłeś mapę, aby wrócić na właściwą drogę i zanotowałeś mentalnie ten błąd. Wkrótce byłeś w stanie zaplanować trasę do domu w swojej głowie z dowolnego punktu w mieście, korzystając ze skrótów, które znalazłeś, robiąc przy okazji zakupy po drodze.
Większość z tego, co wiemy w życiu, została nabyta w powyższy sposób, próbując różnych rzeczy i odnosząc sukcesy lub popełniając błędy i korygując je. Trwałe i efektywne uczenie się do egzaminu nie różni się zbytnio od powyższego przykładu nabierania umiejętności nawigacji w obcym mieście. Konstruujemy zrozumienie nowej wiedzy mniej na podstawie studiowania wykresów, map i tekstów, a bardziej dzięki powtarzającym się próbom przypominania sobie, wyjaśniania i stosowania wiedzy — czy to ucząc się tabliczki mnożenia, czy też tego jak używać praw Newtona do rozwiązania problemu fizycznego. Nauka wynika z aktywnego zaangażowania, a praktyka odzyskiwania informacji z informacją zwrotną, za pośrednictwem quizów, testów egzaminacyjnych i banków pytań, jest ważną formą aktywnego uczenia się.
Wysiłek uczenia się
Uczenie się często postrzegane jest jako wprowadzenie nowej wiedzy i umiejętności do mózgu, ale w rzeczywistości trwałe uczenie się pochodzi z praktyki w wydobywaniu wiedzy i umiejętności. Niektórzy nauczyciele upraszczają nowe materiały w błędnym przekonaniu, że to pomoże im się utrwalić, ale jest wręcz przeciwnie — dzieci, młodzież, studenci i osoby dorosłe uczą się najlepiej, gdy sami konstruują własne zrozumienie, zmagając się z uczynieniem „nieznanego zrozumiałym”. Oczywiście, nauczyciel może pomóc, ale stawiając wyzwania, które pozwalają uczniom samodzielnie dochodzić do rozwiązania, zamiast robić to za nich.
Dla przykładu porównaj ucznia w klasie do ucznia sportowca na boisku. Sportowiec rozumie, że mistrzostwo wymaga nauki, a nauka wymaga wysiłku, praktyki i informacji zwrotnej od trenera. Najbardziej efektywni nauczyciele są jak dobrzy trenerzy. Przedstawiają ogólny obraz oraz elementy składowe i angażują uczniów w opanowanie nowego materiału poprzez rozwijanie wiedzy, próby i błędy, praktykę i informację zwrotną.
Tak jest z każdą nauką — aktywne zaangażowanie, korektywna informacja zwrotna, wytrwałość to najważniejsze elementy efektywnego procesu uczenia się. Dzięki nim, z biegiem czasu, budujesz złożone modele mentalne. Wiedza wtedy jest dostępna, dokładnie wtedy, kiedy jej potrzebujesz. Dla nauczyciela fizyki zastosowanie drugiego prawa ruchu Newtona to skrót do rozwiązania większego problemu, ale dla ucznia fizyki zadanie to nie jest takie proste. Musi rozpoznać, że problem wymaga zastosowania praw ruchu, pamiętać, jakie to prawa, wybrać właściwe i prawidłowo je zastosować. Uczeń zbliża się do rozwiązania krok po kroku, jak w obcym mieście, rozważając każdy zakręt. Gdy opanuje zakres materiału dzięki wielokrotnemu używaniu i dodatkowo w różnych okolicznościach, będzie wtedy potrafił zastosować prawa Newtona niemal bez zastanowienia.
Arkusze egzaminacyjne w procesie odzyskiwania informacji z pamięci
Praktyka odzyskiwania informacji w połączeniu z korektywną informacją zwrotną prowadzi do nauki. Reżim częstego wykonywania testów egzaminacyjnych, pomaga uczniom potwierdzić, co wiedzą i odkryć, gdzie muszą się jeszcze douczyć. Podobnie pomaga nauczycielom odkryć, gdzie uczniowie opanowali nowy materiał, a gdzie nadal mają trudności.
Historyczne cyfrowe arkusze egzaminacyjne to forma praktyki, która nie jest obciążona konsekwencjami typu “być albo nie być”, często związanymi z końcowymi egzaminami. Arkusze pomagają studentom poczuć się swobodnie w odzyskiwaniu wiedzy, wzmacniają retencję i rozbudowują rosnący mentalny szkielet, który umożliwia dalsze uczenie się do prawdziwego egzaminu. Gdy nauka i praktyka są rozłożone w czasie, pozwalając na przerwy między epizodami praktyki odzyskiwania informacji, nauka jest silniejsza i łatwiej ją później sobie przypomnieć. Arkusze pomagają zmniejszyć lęk przed testowaniem, stając się regularną częścią przygotowania do ważnego egzaminu.
W kontrolowanych eksperymentach w szkołach podstawowych, średnich, a także na poziomie uniwersyteckim, nawet proste, niepunktowane testy jednokrotnego i wielokrotnego wyboru wykazały wzrost wyników na późniejszych egzaminach. Czasami wzrost wynosił nawet pełną ocenę w porównaniu z wynikami egzaminów z materiału, który był jedynie przeglądany, a nie aktywnie testowany.
Praktyka uczenia się
Nadal relatywnie dużo osób przygotowujących się do egzaminów, preferuje homogeniczne strategie takie jak podkreślanie, zaznaczanie, ponowne czytanie i przeglądanie, które są znacznie mniej skuteczne w budowaniu trwałej wiedzy lub w formowaniu złożonych modeli prowadzących do uczenia się koncepcyjnego i opanowania złożonego materiału.
Ponowne czytanie, na przykład, ma trzy wady. Nie angażuje umysłu w zmaganie się z treścią. Znajomość tekstu tworzy iluzję wiedzy, a badania pokazują, że treść nie zostaje zapamiętana. Znacznie lepiej jest pracować nad przekształceniem nowego materiału w swoje własne słowa, powiązać go z tym, co już wiesz oraz ćwiczyć przypominanie sobie go z pamięci i stosowanie go. Rozwijanie nowej wiedzy pomaga stworzyć zrozumienie, a akt przypominania jej sobie od czasu do czasu wzmacnia połączenia z tym, co już wiesz, i sprawia, że lepiej zapamiętujesz ją później, gdy jej potrzebujesz.
Nawet gdy uczniowie rozumieją znaczenie praktyki odzyskiwania informacji, nadal są podatni na metody uczenia się o niskiej wartości dodanej, szczególnie na masową i jednorodną praktykę. Masowa praktyka to powtarzanie nowej wiedzy w sposób jednostronny, jak zakuwanie na egzamin lub wielokrotne ćwiczenie tego samego serwu tenisowego, aby go „dopiąć na ostatni guzik”.
Jednorodna praktyka jest podobna. To tendencja do ćwiczenia wielu przykładów jednego rodzaju problemu, zanim przejdzie się do ćwiczenia wielu przykładów innego. Na przykład w geometrii brył uczniowie ćwiczą obliczanie objętości kilku różnych obiektów, zanim przejdą do obliczania objętości stożków, potem sferoidów i tak dalej. Uczniowie są przyciągani do masowej i jednorodnej praktyki uczenia się, ponieważ wiele materiałów dydaktycznych jest w ten sposób zorganizowanych, i co bardziej przekonujące, ponieważ widzą dowody postępu podczas praktyki.
Nie rozumieją jednak, że postęp, który widzą podczas tego rodzaju uczenia się, opiera się na pamięci krótkotrwałej i szybko zanika. Muszą nauczyć się rozpoznawać, z jakim rodzajem problemu mają do czynienia, aby wybrać odpowiednią formułę, a jednorodna praktyka nie wymaga tego kroku, ponieważ typ problemu jest podany na początku materiału. Co więcej nadal wiele osób nie zna swojego własnego stylu uczenia się lub rodzaju swojej multi-inteligencji i tym samym nie personalizuje procesu edukacyjnego przez co niestety nie osiąga najwyższych możliwych ocen egzaminacyjnych.
Neurobiolodzy omawiają pojęcie konsolidacji wiedzy, czyli zasadniczo pozwolenie, aby nowa wiedza “wtopiła się” i została przyswojona w bardziej trwały sposób. Nowa wiedza może wymagać godzin, aby się skonsolidować. Sen pomaga w konsolidacji, więc dobry sen jest kluczowy dla nauki (pamiętaj o tym, że na kilka dni przed egzaminem nie powinieneś mieć żadnych nocy bez snu i wykorzystuj najlepsze sposoby na poprawę pamięci).
Problem polega na tym, że strategie uczenia się, które działają dobrze w krótkim okresie (masowa, jednorodna, wielokrotne czytanie) są preferowane przez uczniów, ale nie prowadzą do trwałej wiedzy. W badaniu, gdzie uczniowie uczyli się geometrii brył, rozpoznawania ptaków, tytułów dzieł malarzy, wyniki podczas praktyki były akceptowalne, gdy problemy były grupowane według rodzaju, a nie mieszane. Jednak później, gdy napotkali problemy w losowej kolejności na późniejszych testach egzaminacyjnych, wyniki były lepsze we wszystkich przypadkach, gdy typy problemów były pomieszane podczas nauki. Jednorodna lub inaczej nazywana blokowa praktyka wskazuje na szybkie uczenie się, ale również szybkie zapominanie. Mieszana praktyka jest niezbędna do ustalenia trwałej wiedzy poprzez na przykład czytanie materiału, robienie notatek, aktywne rozwiązywanie zadań i arkuszy testowych.
Uczniowie mogą zdać egzamin po całonocnym zakuwaniu — i czuć się pewnie w swojej wiedzy na temat materiału — ale jeśli zostaną przetestowani tydzień później, mogą zapomnieć połowę lub więcej tego, co myśleli, że wiedzą. Ci, którzy stosują rozłożoną w czasie i mieszaną praktykę odzyskiwania informacji jako strategię nauki przed egzaminami, dobrze sobie poradzą na egzaminie i zachowają wiedzę na dłużej. Również właśnie z tego powodu, kursy egzaminacyjne na platformie EOA są dostępne w formacie wolnym a nie linearnym. Użytkownik swobodnie decyduje czy dzisiaj zapoznać się z materiałem sprzed 5 lat czy jednak skoncentrować się na najnowszym arkuszu.
Doskonałe przygotowanie poprzez proaktywne testowanie swojej wiedzy
Biorąc pod uwagę, że niewielu uczniów samodzielnie dochodzi do skutecznych strategii, nauczyciele mają tutaj podwójne wyzwanie. Oprócz pomocy uczniom w nauce treści kursu, konieczne jest, aby pomogli im nauczyć się i zastosować nietypowe strategie i włączyć cykliczne testowanie do procesu uczenia się, które zagwarantują wysokie oceny egzaminacyjne oraz dalszy sukces w edukacji i życiu zawodowym. Oba cele można osiągnąć, gdy dokładnie wiemy, jak działa proces uczenia się i jak odpowiednio modelować strategie uczenia się w szkole i w domu.
Czy więcej testów oznacza więcej stresu?
Absolutnie nie! W rzeczywistości, praktyka uczenia się z testowych arkuszy egzaminacyjnych i banków pytań zmniejsza stres, czyniąc praktykę odzyskiwania informacji rutyną. Badania statystyczne wykazały, że osoby przygotowujące się do egzaminów poprzez regularne testowanie i inne formy aktywnego uczenia się przystępują do egzaminów, będąc na bieżąco z materiałem i czując się swobodnie w odzyskiwaniu informacji. Regularne testy przygotowują do osiągania sukcesów na egzaminach i znacząco zwiększają prawdopodobieństwo uzyskania bardzo wysokich ocen.
Źródło:
https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/josotl/article/view/28650
https://link.springer.com/article/10.1007/s10648-023-09808-3
https://link.springer.com/article/10.1007/s10648-021-09595-9