Osiem typów inteligencji i najlepsze strategie osiągania wysokich ocen egzaminacyjnych

Czy jesteś uczniem lub studentem, który przygotowuje się do egzaminu? Lub ambitnym nauczycielem eksplorującym metody dostosowania formy i treści przekazu do indywidualnych preferencji uczniów? A może jesteś zawodowcem, który zamierza zdobyć dodatkowe kwalifikacje i certyfikaty?

Na przykład:

• Osoba, która jest silna muzycznie, ale nie czuje się komfortowo w matematyce, prawdopodobnie lepiej rozwinie swoje umiejętności numeryczne i logiczne poprzez muzykę, a nie przez samo bombardowanie liczbami.
• Osoba, która zmaga się z myśleniem przestrzennym, ale jest silna w matematyce, łatwiej rozwinie zdolności przestrzenne, jeśli będą one wyjaśniane i rozwijane za pomocą liczb i logiki, a nie przez zmuszanie do długich wycieczek.
• Osoba, która nie preferuje zajęc z WF, ale jest dobra w matematyce, może być najlepiej zachęcana do zwiększenia aktywności fizycznej poprzez naukę o matematycznych i naukowych zależnościach między ćwiczeniami, dietą i zdrowiem, zamiast zmuszania jej do gry w piłkę nożną.

Presja związana z możliwą porażką oraz zmuszanie do działania i myślenia w sposób nienaturalny mają znacząco negatywny wpływ na efektywność nauki. Ludzie szczęśliwi i zrelaksowani uczą się łatwiej niż osoby zestresowane i nieszczęśliwe. Mocne strony danej osoby stanowią także kanał uczenia się, podczas gdy słabości nie są skutecznym narzędziem nauki. Proste, prawda?

Kiedy dodamy do powyższego to, co wiemy o osobistych przekonaniach i pewności siebie, wszystko zaczyna nabierać jeszcze większego sensu. Rozwijając np. uczniów poprzez ich mocne strony, nie tylko stymulujemy ich rozwój, ale także sprawiamy, że są szczęśliwsi (ponieważ każdy lubi pracować w obszarze swoich mocnych stron). Jednocześnie zwiększamy ich pewność siebie i wiarę w siebie (bo widzą, że dobrze sobie radzą, a także są za to chwaleni). Rozwijanie mocnych stron osoby zwiększa jej zaangażowanie w proces nauki, co pomaga w dalszym rozwoju, jak i dopinguje do pracy nad słabymi stronami.

Chociaż wskazano, że sensowne wykorzystanie naturalnych mocnych stron i rodzajów inteligencji osoby jest korzystne, ważne jest także, aby zrozumieć, że inteligencja sama w sobie nie jest miarą dobra lub zła, ani szczęścia czy smutku. Różne inteligencje – w kontekście Gardnera (i zazwyczaj w większości innych interpretacji i definicji tego terminu) – nie są miarą ani odzwierciedleniem typu emocji. Inteligencje są emocjonalnie neutralne. Żaden typ inteligencji sam w sobie nie wyraża szczęścia czy smutku; ani nie jest wyrazem dobrego lub złego samopoczucia. W podobny sposób inteligencje wielorakie są także moralnie neutralne. Żaden typ inteligencji nie jest z natury dobry lub zły.

Rodzaje inteligencji, które dana osoba posiada, nie stanowią w żaden sposób wskaźnika ani odzwierciedlenia, czy dana osoba jest dobra czy zła, szczęśliwa czy smutna, prawa czy nieprawa. Każdy z nas posiada zestaw inteligencji – nie tylko jeden typ i poziom inteligencji. To było jednym z głównych założeń myślenia Gardnera tj. fakt że inteligencja nie jest jednowymiarowym aspektem stylu i zdolności danej osoby. Historycznie, a co zadziwiające, nadal obecnie wśród wielu osób, instytucji i systemów, inteligencja była/jest postrzegana jako mierzalna na jednej skali: dana osoba mogła być oceniana – rzekomo – jako posiadająca wysoką, niską lub przeciętną inteligencję; lub jako ‘inteligentna’ czy ‘nieinteligentna’. Gardner wykazał, że takie podejście jest absurdalne.

Jak widać powyżej, każdy rodzaj inteligencji to mieszanka kilku umiejętności, które wszystkie mają ogromne znaczenie w życiu. Jednak nikt nie jest dobry we wszystkich z nich. W życiu potrzebujemy ludzi, którzy wspólnie są dobrzy w różnych dziedzinach. Zrównoważony świat, a także zrównoważone organizacje i zespoły, muszą składać się z ludzi, którzy posiadają różne mieszanki inteligencji. To daje grupie pełniejszą zbiorową zdolność niż zespół identycznych specjalistów.

Niezwykle wiele szkół, nauczycieli i całych systemów edukacyjnych nadal utrzymuje pogląd, że uczeń jest albo inteligentny, albo nie, i co więcej, że ‘inteligentne’ dzieci są ‘dobre’, a ‘nieinteligentne’ dzieci są ‘złe’. Co gorsza, wiele dzieci dorasta, słysząc, że nie są inteligentne, a zatem nie mają rozwiniętej własnej wartości; (syndrom „nigdy niczego nie osiągniesz” jest powszechny). Szkoły nie są jedynymi organizacjami, które, pomimo wszystkiego, czego nauczył nas Gardner, nadal stosują swoje własne kryteria (na przykład matematyczne testy IQ ), aby ocenić ‘inteligencję’, a następnie etykietują ucznia lub studenta jako wartościowego lub nie. Podobna sytuacja może mieć miejsce w czasie rekrutacji do dużych firm. Dorośli ludzie w pracy, w organizacjach i firmach, rutynowo są oceniani na podstawie niewłaściwych kryteriów, a następnie uznawani za bezużytecznych przez pracodawcę. Ten rodzaj błędnej oceny jest powszechny podczas rekrutacji, bieżącego zarządzania oraz w sprawach rozwoju kariery i oceny wyników.

Fakt jest taki, że wszyscy jesteśmy inteligentni na różne sposoby. Najbardziej błyskotliwy profesor nauk ścisłych może mieć wyjątkową inteligencję w kilku obszarach (prawdopodobnie logiczno-matematyczną, i kilka innych), ale także będzie mniej zdolny w innych obszarach, a w niektórych może być wręcz nieudolny.

Wielu słynnych biznesmenów było ocenianych jako porażki w szkole. Oceniano ich oczywiście według bardzo wąskiej definicji tego, co stanowi inteligencję. Wiele bardzo udanych i spełnionych osób w życiu również było ocenianych jako porażki w szkole – błyskotliwi naukowcy, liderzy, pisarze, artyści, sportowcy, żołnierze, humaniści, lekarze, przywódcy religijni i polityczni – wszelkiego rodzaju szczęśliwi, spełnieni, niezwykli ludzie – oni także byli oceniani według bardzo wąskiej definicji tego, co stanowi inteligencję.

Każdy z nas ma unikalną i różną mieszankę typów inteligencji, a często osoby z najmniej ‘konwencjonalną’ inteligencją (mierzona za pomocą przestarzałych, wąskich kryteriów), faktycznie posiadają ogromny talent – często niedoceniany, nieznany i nierozwinięty.

Teraz to już oczywiste że wszyscy dysponujemy zdolnościami i potencjałem, który wykracza daleko poza tradycyjne metody oceny, a nawet daleko poza osiem inteligencji Gardnera, które w końcu są tylko punktem wyjścia. Gardner był jednym z pierwszych, który nauczył nas, że nie powinniśmy oceniać według arbitralnej i wąskiej definicji inteligencji. Musimy zamiast tego odkrywać na nowo i promować szeroki zakres zdolności, które mają wartość w życiu i w pracy, oraz holistycznie doceniać jednostki za to kim są dzisiaj i kim mogą być jutro.