Ewolucja testów egzaminacyjnych jednokrotnego wyboru: historia i wpływ na edukację.

Format testów egzaminacyjnych jednokrotnego wyboru jest powszechnie stosowaną metodą oceny wiedzy. Egzaminy przeprowadzane w tym formacie, są chwalone jako efektywna i obiektywna metoda mierzenia wiedzy uczniów, często stosowana w egzaminach standaryzowanych i akredytacyjnych np. takich jak egzaminy lekarskie lub egzaminy na uprawnienia zawodowe, a nawet rozmowy rekrutacyjne. Ich popularność sprawiła, że stały się przedmiotem licznych badań pedagogicznych, dzięki czemu jest to jeden z najlepiej poznanych formatów.

Zanim jednak przejdziemy do potencjalnych sposobów zapewnienia, że testy jednokrotnego wyboru zachowują integralność oceniania, ważne jest, aby zastanowić się nad ich historycznym kontekstem oraz tym, jak zdobyły one tak szeroką popularność.

Kwantyfikacja wiedzy oraz inteligencji

Kwantyfikacja wiedzy i inteligencji stała się kluczowym celem edukacyjnym na przełomie XIX i XX wieku. W 1905 roku francuski psycholog Alfred Binet we współpracy z Théodorem Simonem stworzył skalę inteligencji Bineta-Simona, która była prekursorem współczesnych testów IQ. Warto tutaj zaznaczyć, że nikt z grona ekspertów tworzących zasoby portalu Egzaminy Online- Akademia nie jest fanem oceny stopnia inteligencji jako potencjału, który można matematycznie zmierzyć. Unilateralnie uważamy, że teoria wielorakiej inteligencji znacząco lepiej oddaje potencjał każdego człowieka. Zobacz na czym polega ta teoria i anonimowo, bezpłatnie, wygodnie oraz bez rejestracji sprawdź swój wynik i odkryj swoje indywidualne talenty.

Początki testów jednokrotnego wyboru, których celem było mierzenie wiedzy, przypisuje się Frederickowi J. Kelly’emu, autorowi testu Kansas Silent Reading Test. Kelly miał na celu wyeliminowanie subiektywności i zwiększenie efektywności w ocenie umiejętności czytania uczniów. W 1914 roku uznał, że format testów jednokrotnego wyboru jest najlepszym sposobem na osiągnięcie tych celów. Jednocześnie, w tym okresie amerykańska edukacja średnia przechodziła radykalną transformację. Nowe przepisy wprowadziły obowiązek ukończenia dwóch lat szkoły średniej, co spowodowało pięciokrotny wzrost liczby uczniów uczęszczających do tych szkół. Podobnie jak dzisiejsi nauczyciele w szkołach publicznych, zmagający się z dużymi, przepełnionymi klasami, ówcześni pedagodzy przyjęli testy jednokrotnego wyboru jako skuteczne i szybkie rozwiązanie wyzwania masowej oceny. Według badacza Wattersa: „W połączeniu z futurystycznymi koncepcjami XX wieku był to krok w kierunku systemu edukacji, który mógłby stać się bardziej zautomatyzowany.”

Znaczenie standaryzacji testów i arkuszy egzaminacyjnych

Wzrost liczby uczniów wymagał lepszej komunikacji między instytucjami edukacyjnymi. Oceny stały się bardziej ujednolicone, obiektywne i oparte na skalach; podobnie jak testy egzaminacyjne, które były prowadzone w formacie jednokrotnego wyboru, z przekonaniem, że ten format jest „naukowy”. Egzaminy nie mogły być specyficzne dla uczniów czy instytucji, lecz musiały mieć znaczenie dla podmiotów trzecich takich jak na przykład uczelnie wyższe które zaczynały prowadzić rekrutację studentów na podstawie wyników testów. W 1926 roku amerykański College Entrance Examination Board wprowadził Scholastic Aptitude Test (SAT) w formacie jednokrotnego wyboru, odchodząc od wcześniejszej formy ustnej i esejowej.

„Ponieważ masy uczniów mogły pisać ten sam test, być oceniane w ten sam sposób i zostać sprowadzone do statystyk porównawczych, stali się oni produktem epoki maszyn: statystykami, które naukowcy przekształcali w różne teorie psychometryczne na temat optymalnej liczby pytań, odpowiedzi itp.”

Do lat 30. XX wieku testy jednokrotnego wyboru oraz inne pytania binarne (np. prawda/fałsz) stały się powszechne w szkołach w Stanach Zjednoczonych. Ten format szybko rozpowszechnił się również w edukacji globalnej, szczególnie poprzez standaryzowane testy oraz pragnienie kwantyfikacji wiedzy uczniów w różnych instytucjach. W Australii format ocen jednokrotnego wyboru został przyjęty na wzór amerykański, odzwierciedlając zmiany demograficzne oraz wzrost liczby uczniów i można go zrozumieć w kontekście trzech głównych historycznych faz: industrializacji i powszechnej edukacji na przełomie XIX i XX wieku; rozwoju klasy średniej i kapitalizmu w połowie wieku; oraz pojawienia się apeli środowisk edukacyjnych o skupienie się na celach edukacji i oceny.

W Azji Wschodniej testy jednokrotnego wyboru również zostały wprowadzone, aby sprostać potrzebom masowej edukacji, zwłaszcza w kontekście egzaminów wstępnych do szkół średnich i wyższych. W Japonii wielu pedagogów uważało, że nie da się zagwarantować sprawiedliwego oceniania w przypadku pytań esejowych. Wierzono również, że pytania esejowe oraz rozmowy kwalifikacyjne faworyzowały dzieci z rodzin ekonomicznie i kulturowo uprzywilejowanych. Ten kontekst kulturowy doprowadził do popularyzacji arkuszy egzaminacyjnych jednokrotnego wyboru jako szeroko akceptowanego formatu, który – jak zauważył badacz Shiro – wyklucza takie umiejętności, jak pisanie wypracowań, prowadzenie debat czy rozwój innych kompetencji komunikacyjnych.

Kontrowersje wokół egzaminów opartych na jednokrotnym wyborze odpowiedzi

Kelly, wspomniany wcześniej pedagog uznawany za twórcę formatu egzaminacyjnego jednokrotnego wyboru, ostatecznie zaczął żałować swojego wynalazku, który umożliwił standaryzację testów. Jako rektor Uniwersytetu Idaho podjął próbę odwrócenia kierunku standaryzacji, promując program nauczania oparty na sztukach wyzwolonych, który kładł nacisk na ogólne i krytyczne myślenie. W 1930 roku został jednak zwolniony za sprzeciw wobec modernizacji, którą sam wymyślił.

Współcześnie, w gronie pedagogów toczy się dyskusja, a niektórzy z nich podzielają ostateczną opinie Kelly’ego. Grupa przeciwna testom standaryzowanym uważa, a nawet otwarcie twierdzi, że „egzaminy jednokrotnego wyboru nie są katalizatorami nauki. Wpajają zły nawyk nauczania poprzez pomijanie materiału, który nie będzie oceniany”. Niemniej jednak wszechobecność egzaminów testowych jednokrotnego wyboru wskazuje, że wypełniają one pewną lukę – choćby pragmatyczną i logistyczną – w procesie nauczania i uczenia się.

Dla nauczycieli testy wielokrotnego wyboru są po prostu szybsze do oceniania. Uczniowie również je preferują, uznając je za znacznie łatwiejsze do przygotowania się, co przyczynia się do ich utrzymującej się popularności jako formatu oceniania. Te czynniki sprawiają, że testy jednokrotnego wyboru mogą stać się skrótem w procesie edukacji – rozwiązaniem oszczędzającym czas nauczycieli, lecz kładącym nacisk na strategię rozwiązywania testów i zapamiętywanie, zamiast na rzeczywiste opanowanie koncepcji przez uczniów i kursantów.

Jak zatem można zapewnić, że testy jednokrotnego wyboru będą zachowywać integralność szerokiej oceny wiedzy i przygotowania?

Oto kilka krytycznych uwag dotyczących formatu testów jednokrotnego wyboru oraz propozycji rozwiązań na stworzenie sprawiedliwego oraz inkluzyjnego projektu egzaminu, który dokładnie mierzy poziom wiedzy uczniów:

1. Jeśli pytania jednokrotnego wyboru nie są w stanie testować głębokiej wiedzy konceptualnej, jednym ze sposobów na zapewnienie integralności oceny jest włączenie różnych formatów zadań do projektu egzaminu. Pytania egzaminacyjnego jednokrotnego wyboru mogą w krótkim czasie ocenić szerokość wiedzy, a połączenie ich z pytaniami otwartymi, które mierzą głębokość wiedzy, umożliwia ocenę szerokiego zakresu umiejętności uczniów.
2. Jeśli chodzi o akademicką uczciwość, kluczowe jest ograniczenie możliwości oszustw. Testy jednokrotnego wyboru są podatne na nieuczciwe zachowania, ponieważ odpowiedzi można zapamiętać lub przekazać między uczniami. W odpowiedzi na to nauczyciele mogą przygotowywać różne wersje testów egzaminacyjnych wprowadzając elementy takie jak losowość pytań z puli, czy dynamicznie przestawianie odpowiedzi.
3. Testy jednokrotnego wyboru mają również swoje ograniczenia w zakresie dostarczania informacji zwrotnej. Najczęściej stosowana informacja zwrotna sprowadza się do binarnego wskazania, czy odpowiedź jest poprawna, czy błędna. Tego typu informacje ograniczają potencjał uczenia się. Według badaczy jednym ze sposobów zapewnienia bardziej szczegółowej informacji zwrotnej w formacie jednokrotnego wyboru jest „podkreślenie, dlaczego dane opcje są poprawne lub niepoprawne (np. C jest poprawne, ponieważ …, natomiast B nie może być poprawne, ponieważ …). Takie podejście porównawcze między opcjami odpowiedzi może pomóc uczniom wypełnić luki w wiedzy, choć może być ograniczone nadmiernym skupieniem się na szczegółach danego pytania. Tego rodzaju informacja zwrotna powinna pomóc uczniom w przenoszeniu zdobytej wiedzy na nowe, podobne zagadnienia (tzw. bliski transfer), a nawet wspierać tzw., daleki transfer (tj. przenoszenie wiedzy na nowe problemy w nieznanych kontekstach lub na nowe, strukturalnie powiązane problemy). Materiały egzaminacyjne standardu masterclass dostępne na naszej platformie wspierają zarówno bliski jak również daleki transfer wiedzy.
4. Eliminacja oczywiście błędnych opcji w pytaniach jednokrotnego wyboru również może zwiększyć jakość testów egzaminacyjnych. Badania sugerują, że „jeśli polecenie jasno wskazuje, że uczniowie mają wybrać ‘najlepszą odpowiedź,’ ‘główny powód’ lub ‘najbardziej prawdopodobne rozwiązanie,’ oznacza to, że niektóre opcje odpowiedzi mogą być poprawne, ale nie tak poprawne jak właściwa odpowiedź, co wymaga głębszego myślenia” (Weimer, 2018). Utrudnia to zgadywanie i pozwala dokładniej zmierzyć poziom wiedzy ucznia i studenta.
5. Analiza zadań i pytań może pomóc w poprawie formatu testów jednokrotnego wyboru, umożliwiając identyfikację pytań, które są zbyt łatwe lub zbyt trudne. Na przykład analiza zadań może pomóc zidentyfikować opcje, które nigdy nie są wybierane przez uczniów, i wyeliminować oczywiste błędne odpowiedzi.