Henry L „Roddy” Roediger, profesor psychologii na Uniwersytecie Waszyngtońskim w St. Louis, od czterech dekad prowadzi badania nad pamięcią, starając się zrozumieć, jak i dlaczego ludzie zapamiętują informacje. Jednym z jego kluczowych odkryć było to, że wielokrotne przywoływanie zapamiętanych informacji, czyli testowanie siebie, znacznie poprawia zdolność do długotrwałego przechowywania wiedzy w pamięci.
Pozytywny efekt testowania.
Dwadzieścia lat temu Roediger przeprowadził eksperyment, w którym badał, jak obrazy wpływają na zapamiętywanie informacji. Uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy i poproszeni o zapamiętanie 60 obrazów. Pierwsza grupa spędziła 20 minut na samym studiowaniu obrazów, druga na studiowaniu z jednokrotnym testem przypominania, a trzecia była testowana trzykrotnie w ciągu tych 20 minut. Wyniki po tygodniu były jednoznaczne. Grupa, która była testowana wielokrotnie, zapamiętała dwa razy więcej obrazów niż grupa, która jedynie studiowała materiał. To zjawisko, nazwane „efektem testowania” lub „praktyką przypominania,” pokazuje, że proces wielokrotnego przywoływania wiedzy w istotny sposób wzmacnia pamięć i pomaga lepiej ją zachować na przyszłość.
Chociaż koncepcja efektu testowania nie jest nowa i była znana już od starożytności, to w ostatnich latach była w dużej mierze pomijana. Współcześnie wiele osób, zarówno naukowców, jak i zwykłych ludzi, myśli o pamięci jako o pojemniku na informacje, który wystarczy „napełnić,” by móc z niego korzystać. Jednak Roediger zwraca uwagę, że kluczowy jest proces wydobywania tych informacji – nie wystarczy tylko coś zapamiętać, trzeba także umieć to skutecznie przywołać. Według niego to właśnie proces wielokrotnego przypominania sobie informacji czyni je bardziej dostępnymi, gdy są potrzebne.
Chociaż efekt ten jest dobrze udokumentowany, naukowcy nadal nie są pewni, dlaczego dokładnie działa. Jedna z teorii mówi, że wydobywanie informacji z pamięci stanowi dla mózgu wyzwanie, które w pewien sposób „smaruje” mechanizmy pamięci, sprawiając, że kolejne przypominanie sobie informacji staje się łatwiejsze. Inna teoria sugeruje, że pamięć jest powiązana z kontekstem, w którym uczymy się informacji – na przykład teksturą książki, którą przewracamy, dźwiękiem klimatyzacji w tle, czy smakiem przekąsek, które spożywamy podczas nauki. Każde przywoływanie wspomnień tworzy nowe połączenia z innymi bodźcami, co sprawia, że z każdym kolejnym przypominaniem informacje są łatwiejsze do odzyskania.
Jednym z wyzwań związanych z nauką poprzez testowanie jest to, że wymaga to znacznie większego wysiłku niż tradycyjne metody, takie jak samo czytanie notatek. Uczniowie powinni stale sprawdzać swoją wiedzę lub korzystać z gotowych materiałów egzaminacyjnych dostępnych na platformach e-learningowych w Internecie. Może to wydawać się czasochłonne, jednak efekty są niezwykle korzystne. Wielu studentów, którzy próbują tego podejścia, przyznaje, że mimo początkowych trudności, metoda ta znacząco poprawiła ich zdolności zapamiętywania i rozumienia materiału.
Testy egzaminacyjne jako forma aktywnej nauki.
Brak odpowiedniej edukacji na temat tego, jak efektywnie się uczyć, to jedno z większych wyzwań w systemie edukacyjnym. Jak zauważają eksperci, wielu studentów nigdy nie było uczonych, jak właściwie przyswajać wiedzę, choć to właśnie efektywne uczenie się jest podstawowym wyzwaniem, z którym mierzą się w czasie edukacji. Nie chodzi tylko o brak nauki metod, takich jak praktyka przypominania, ale także o sposób, w jaki prowadzone są zajęcia, szczególnie na wyższych uczelniach.
Wielu wykładowców nadal korzysta z tradycyjnych form nauczania, które mogą sprzyjać złym nawykom w nauce. Przykładem może być profesor, który prowadził zajęcia z elektrotechniki w tradycyjny sposób – z wykładami, egzaminem w połowie semestru i na koniec roku. Zauważył jednak, że jego studenci przyswajali wiedzę w niewłaściwy sposób, ucząc się jedynie na kilka dni przed egzaminem. Zainspirowany badaniami nad efektem testowania, postanowił zmienić strukturę swoich zajęć, wprowadzając dziewięć małych quizów testowych zamiast dwóch dużych egzaminów. Początkowo studenci nie byli zadowoleni z tej zmiany, jednak pod koniec semestru ich odpowiedzi były porównywalne do tych, jakie pisali studenci na wyższych poziomach kursu. Taka zmiana struktury nauczania była możliwa dzięki regularnemu testowaniu i wielokrotnemu przywoływaniu wiedzy. Mimo że korzyści płynące z regularnego testowania są widoczne, wielu wykładowców jest opornych na wprowadzanie zmian w swoich metodach nauczania. Wielu z nich nie lubi przygotowywać i oceniać testów. Roediger wskazuje jednak, że kluczem do skutecznego nauczania jest więcej testowania, a nie mniej. Testy egzaminacyjne wspomagają proces nauki, a nie tylko oceniają wiedzę.
Podsumowanie: 5 korzyści uczenia się z cyfrowych arkuszy egzaminacyjnych
- Lepsze zapamiętywanie informacji – Regularne testowanie się pozwala lepiej zapamiętać i dłużej przechowywać informacje w pamięci, dzięki wielokrotnemu ich przywoływaniu.
- Tworzenie nowych połączeń pamięci– Każde przypominanie sobie informacji wiąże ją z nowymi bodźcami i kontekstami, co sprawia, że staje się ona bardziej dostępna w przyszłości.
- Efektywniejsze przyswajanie wiedzy – Uczenie się poprzez testy i arkusze egzaminacyjne wymaga większego wysiłku, ale pozwala na głębsze zrozumienie materiału szczególnie w przypadkach, gdy udzielenie prawidłowej odpowiedzi wiąże się z poszukiwaniem informacji lub przeczytaniem nanolekcji.
- Zmniejszenie zapominania – Testowanie się pozwala na spowolnienie procesu zapominania, ponieważ regularne przypominanie sobie informacji „smaruje” mechanizmy pamięci.
- Przygotowanie na rzeczywiste wyzwania – Nauka poprzez testy lepiej przygotowuje uczniów na sytuacje, w których będą musieli korzystać z wiedzy w praktyce, np. podczas egzaminów lub w pracy zawodowej.
